Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de geçerli olabilmesi için tanıma ve tenfizi gerekir. Yurtdışında verilen boşanma kararları da Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz. Bunun için tanıma işleminin yapılması gerekir.
Tanıma ve tenfiz, kural olarak Milletlerarası Özel Hukuk Usulü Kanunu’na göre, dava yoluyla yapılmaktadır. Ancak yurtdışı boşanma kararlarının dava olmadan tanınması konusunda özel bir düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemeye göre yabancı mahkeme veya idari makamları tarafından verilen boşanma veya evliliğin iptali kararları, idari kararla nüfusa işlenebilir.
Yabancı Ülke Boşanma Kararı Tanıtılmazsa Ne Olur?
Yabancı ülkede boşanan Türk vatandaşları, tanıma işlemlerini yapmazsa, Türkiye’de evli görünmeye devam ederler. Bu durum, yeni bir evlilik yapmaları önünde engel teşkil eder. Ayrıca, eski eşin boşanma sonrasında doğan çocukları da, Türk vatandaşı baba üzerine kendiliğinden kaydedilir. Türk vatandaşı annenin, boşanma sonrasında doğan çocuklarının da eski eş üzerine geçmesi, yaşanabilecek bir diğer problemdir. Bu kayıtlar daha sonra ancak soybağı reddi davası ile düzeltilebilir.
Yurtdışı Boşanma Kararının Nüfusa Tescili
Yurtdışı boşanma kararının nüfusa tescili, Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca, yurtdışında konsolosluklar ve yurtiçinde nüfus müdürlüklerine başvuru ile mümkündür. Bu yolla tanıma işleminin yapılması için gerekli şartlar;
- Yabancı mahkeme veya idari makamlarınca verilmiş ve kesinleşmiş bir boşanma veya evliliğin iptali kararı bulunması
- Türk vatandaşı olan eşlerin Türkiye temsilciliği veya nüfus müdürlüğüne birlikte başvurması,
- Yurtdışı boşanma kararının Türk kamu düzenine aykırı olmamasıdır.
Taraflardan birisinin yabancı uyruklu olması halinde, Türk vatandaşı eş tek başına başvuru yapabilir. Ancak eşlerin her ikisi de Türk vatandaşı ise tek taraflı başvuru mümkün değildir. Eşler birlikte başvuru yapamıyorsa, bu durumda tanıma ancak dava yoluyla mümkün olur.
Tanıma ve Tenfiz Davası
İdari yolla tanımanın yapılamadığı durumlarda yurtdışı boşanma kararının nüfusa işlenmesi ancak dava yoluyla tanıma sonrası mümkün olur.
MÖHUK hükümlerine göre yabancı ülke mahkeme kararlarının tanınması veya tenfizi için;
- Yabancı mahkemelerce verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmalı,
- Kararı veren mahkemenin bulunduğu ülke ile Türkiye arasında tanıma konusunda bir sözleşme veya karşılıklı uygulama bulunmalı,
- Karar, Türkiye mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda olmalı,
- Yurtdışı mahkeme kararı, Türk kamu düzenine aykırı olmamalı,
- Yabancı mahkemece yapılan yargılamada, aleyhine tenfiz istenen kişinin savunma hakkı kısıtlanmamış olmalıdır.
Belediye ve noterlikler gibi, yabancı idari makamlarca verilen boşanma kararlarının dava yoluyla tanınması mümkün değildir. Bu kararlar ancak idari yolla tanınabilir.
Yurtdışı Boşanma Kararının Tanınması İçin Gerekli Belgeler
Gerek idari yolla gerekse de dava yoluyla tanımanın sağlanması için gerekli belgelerin eksiksiz olması lazımdır. Aksi halde tanıma işlemi yapılamaz. Tanıma işlemi için istenen belgeler:
- Yabacı mahkeme kararının kesinleşme şerhi içeren aslı
- Karara vurulan Apostille damgası
- Karar ve Apostil damgasının konsolosluk veya noter onaylı Türkçe çevirisi.
Yurtdışı boşanma ve tanıma tenfiz işlemlerinde avukat desteği için, Antalya aile hukuku ve boşanma avukatı olarak hizmet veren hukuk büromuza ulaşabilirsiniz.
